Fitnesswonder kokosolie

Nieuwe superfoods veroorzaken bij fitnessbloggers, gezondheidsfanaten en gepassioneerde sporters regelmatig hypes en worden vanwege hun vermeende superkrachten graag als wondermiddel geprezen. Zo geldt ook kokosolie als een absolute blijver en staat het hoog op de hype-schaal. Maar nieuw is dit schijnbare wondermiddel – in tegenstelling tot de hippe gojibes of chiazaad – eigenlijk niet. Want het goede, vertrouwde kokosnootolie wordt al jaren overal ter wereld in allerlei levensgebieden gebruikt. Of het nu is als gezond bakvet, bakingrediënt, haarolie, huidverzorgingsproduct, populair dieetproduct of in een Bulletproof Coffee.

Hier kun je kokosolie overal voor gebruiken:

• als gezond, hittebestendig vet om in te bakken (alternatief voor olijfolie, zonnebloemolie enz.)
• als bakingrediënt voor een soepel deeg
• natuurlijke beautyhelper voor een zachte huid en glanzend haar
• als natuurlijke zoetstof
• als veganistisch broodbeleg (als alternatief voor margarine en boter)
• als basis voor een Bulletproof Coffee (energie-koffie van een boter-olie mengsel)

 

Maar maakt dit exotische wondermiddel zijn reputatie echt waar en doet het het onmogelijke? Kan één enkele olie echt voedzaam vet, gezonde zoetheid en een schoonheidswapen in één zijn? En dat alles – zoals het hoort – natuurlijk veganistisch en bij voorkeur in de beste biologische kwaliteit? Zodat je je niet alleen door het informatieve oerwoud hoeft te worstelen, hebben we in dit artikel de belangrijkste feiten over het veelbesproken kokosolie voor je op een rijtje gezet. Laten we beginnen met een korte introductie over dit exotische wonderkind. 

Kokosolie - Oorsprong van de exotische olie

Dat kokosolie veel meer is dan een gehypte superfood-trend blijkt uit de lange traditie van deze exotische olie. Kokospalmen worden al 3000 tot 4000 jaar gekweekt in de Maleisische archipel. Economisch werden de kokosplantages echter pas in de 19e eeuw belangrijk. Tegenwoordig wordt de kokospalm wereldwijd in tropische gebieden – zoals Indonesië, de Filipijnen en India – langs de kust of rivieroevers verbouwd. Met de toenemende vraag is het gebruik en daarmee de productie van kokosnoten natuurlijk sterk gestegen.

En hoe wordt van de kokospalm het echte kokosolie gemaakt? Eerst worden de vruchten, de bekende kokosnoten van de kokospalm, geoogst. Het vruchtvlees – ook kopra genoemd – wordt vervolgens verkleind en gedroogd. Daarna wordt een oliemolen gebruikt om de kokosolie uit het gedroogde vruchtvlees te persen. Als de olie later als eetvet moet dienen, wordt de olie geraffineerd en gedesodoriseerd. Een bijzonder voordeel is vooral de lange houdbaarheid van de afgewerkte olie, want gekoeld is het één tot twee jaar houdbaar.

De verschillende consistenties van kokosolie

Wat betreft consistentie lijkt kokosolie bijna op een kameleon. Bij normale kamertemperatuur is het wit en vast, vergelijkbaar met boter. Bij warme buitentemperaturen – we denken aan echt hete zomerdagen – of in de pan wordt het echter vloeibaar en bijna doorzichtig.

Nadat we hebben uitgelegd waar kokosolie vandaan komt, zijn we natuurlijk benieuwd naar de brandende vraag wat het vloeibare goud nu eigenlijk zo interessant maakt. Want één ding is duidelijk: als het om kokosolie gaat, zijn de beloften groot! Maar zijn ze allemaal terecht? Hoe gezond is de olie eigenlijk?

Gezond vet - Dit maakt kokosolie zo waardevol

In het volgende gedeelte gaat het erom wat het exotische vet zo waardevol maakt dat het een ware hype is geworden. In de eerste plaats is de populariteit van kokosolie te verklaren doordat het tot de gezondste vetten behoort. De wonderolie wordt bovendien voor de meest uiteenlopende toepassingen gebruikt en is een echte alleskunner in keuken en badkamer. Zelden heeft een plantaardige olie met zijn innerlijke en uiterlijke toepassingsmogelijkheden zo gescoord. 

De belangrijkste ingrediënten: Dit zit erin in de superolie van de kokosnoot

• Kokosolie bestaat voor meer dan 90 procent uit verzadigde vetzuren
• het heeft een bijzonder hoog gehalte aan laurinezuur, ongeveer 50-60%
• stimuleert de vetstofwisseling en remt de groei van virussen, bacteriën en schimmels (het werkt dus antibacterieel)
• het bestaat grotendeels uit triglyceriden die verzadigde vetzuurresten bevatten
• Kokosolie bevat sporen van waardevolle mineralen, belangrijke aminozuren, B-vitamines en vitamine E en selenium
• LET OP: wordt kokosolie geraffineerd, gaat vitamine E verloren evenals belangrijke sporenelementen, uiteindelijk blijft een verminderde kwaliteit over
• VOORDEEL: ongeraffineerde kokosolie is goed verteerbaar, je lichaam heeft geen vetafbrekende enzymen of galvloeistof nodig voor de spijsvertering.
• Kokosolie wordt daarom ook graag gebruikt in duursport als vermeende snelle, lichte energiebron

Behoren verzadigde vetzuren niet tot de “slechte” vetten?

Een heel terechte vraag, want lange tijd werd aangenomen dat verzadigde vetzuren, zoals je ze ook in boter, melk, melkproducten en vlees vindt, over het algemeen slecht voor de gezondheid zijn. Veel studies geven aan dat verzadigde vetzuren leiden tot verhoogde bloedvet- en cholesterolwaarden en zelfs het risico op een hartinfarct en beroerte verhogen. Een grootschalige studie uit 2015 onderzocht deze vraag en bestudeerde het verband tussen verzadigde vetzuren en het risico op hartinfarct, vaatziekten en de totale sterfte. De onderzoekers concludeerden uiteindelijk dat er geen verband is tussen de inname van verzadigde vetzuren en het risico op hartinfarcten en de totale sterfte.

GOED OM TE WETEN: Mediumketen verzadigde vetzuren – meer specifiek mediumketen triglyceriden (MCT) – kunnen zelfs helpen verhoogde bloedvetwaarden te normaliseren en het lichaamsvetpercentage te verlagen, omdat ze de vetstofwisseling van het lichaam kunnen stimuleren. Daarom zouden je vooroordelen over verzadigde vetzuren – vooral die in kokosolie – tot het verleden moeten behoren.

Dus kun je zonder zorgen volop vetten gebruiken? Nee! Je moet zeker oppassen met transvetzuren, een subgroep van onverzadigde vetzuren. Transvetzuren worden als schadelijk beschouwd en zitten vooral in kant-en-klaarproducten, snoep en alles wat gefrituurd is. Ze worden verdacht niet alleen je figuur te schaden, maar ook je bloedvaten, hart en zelfs je hersenen. Daarom moet je overmatige consumptie van industrieel bewerkte vetten vermijden – natuurlijk smaken frietjes, pizza en snoep lekker, maar ze zouden niet het grootste deel van je voeding moeten uitmaken.

Let op: Hoewel kokosolie voor het grootste deel uit verzadigde vetzuren bestaat, kan het een positieve invloed op je gezondheid hebben en je belonen met tal van voordelen.

Kort en krachtig: deze voordelen kan kokosolie voor je gezondheid hebben.

• Kokosolie verhoogt de energieverbranding en stimuleert de vetverbranding.
• Het voorziet je van veel waardevolle stoffen zoals vitaminen en sporenelementen.
• Kokosolie is goed verteerbaar en kan gemakkelijk worden afgebroken.
• Door regelmatig kokosolie te gebruiken, is het mogelijk verhoogde bloedwaarden te normaliseren.
• Kokosolie kan cariësbacteriën in de mond doden en voorkomt daarmee de vorming van cariës.

Ook het verhaal erachter – echt belangrijk als een nieuw superfood zo’n enorme doorbraak wil maken – klopt bij kokosolie. De doorslaggevende succesgolf van de tropische olie begon in de jaren 60 met de Nieuw-Zeelandse onderzoeker Dr. Ian Prior. Hij voerde de “Pukapuka Studie” uit, genoemd naar een Polynesisch eiland. Daar vond hij een tot dan toe volkomen onbekende eilandbevolking die zich grotendeels voedde met verse kokosnoten en kokosolie. Het bijzondere aan het verhaal: het onderzoek toonde aan dat de hoge consumptie van kokosnoten en kokosolie blijkbaar het merendeel van de eilandbewoners gezond hield. Dr. Prior schreef de uitzonderlijke gezondheidstoestand daarom toe aan de ingrediënten van de kokosnoot.

Samenvatting: wat toont de uitgevoerde “Pukapuka Studie” aan?

• de onderzochte eilandbevolking vertoonde een vrijwel perfecte gezondheidstoestand
• bijna iedereen had een ideale body mass index en nauwelijks welvaartsziekten
• ook tandbederf en cariës waren op het eiland vrijwel onbekend
• Eilandbewoners hadden ondanks de hoge vetconsumptie door kokosolie een laag lichaamsvetpercentage + goede bloedvetwaarden

BELANGRIJK: Hier moet zeker worden toegevoegd dat natuurlijk ook de algemene leefomstandigheden van de onderzochte eilandbewoners de studie-uitkomsten beïnvloeden. Daarom moet je rekening houden met het feit dat ook het gebruik van onbewerkte voedingsmiddelen – zoals die op het geïsoleerde eiland volop voorkwamen – een doorslaggevende factor is bij de beoordeling van de studie. In combinatie met het dagelijkse gebruik van kokosolie ontstaat er ondanks – of juist door – de verhoogde vetinname een ideale body mass index en een laag lichaamsvetpercentage.

Deze en vele andere studies tonen aan dat de bijzondere bestanddelen van kokosolie veel gezondheidsvoordelen voor je hebben. Middellange-keten vetzuren, veel vitamines, waardevolle mineralen, aminozuren en antioxidanten – dat zijn de duidelijke voordelen die hoogwaardige kokosolie bevat.

Trouwens: Wist je dat rauwe, onbewerkte kokosnoten tot de gezondste en meest voedzame voedingsmiddelen behoren? De daaruit gewonnen, ongeraffineerde kokosolie wordt beschouwd als een van de gezondste oliën überhaupt.

Ons conclusie: is de hype rond kokosolie nu gerechtvaardigd?

In tegenstelling tot misschien andere gehypte superfoods kan kokosolie zijn beloften echt waarmaken. De waardevolle ingrediënten van de tropische olie hebben niet alleen een positief effect op de gezondheid, maar vullen ook je huid- en haarverzorging op een zinvolle manier aan. Door de veelzijdige toepassingen kun je kokosolie ideaal in je voedingsplan opnemen. Gebruik het als gezond vet om in te bakken, maak heerlijke bakcreaties of exotische gerechten in de wok.